GÜNÜMÜZDE ENERJİ SİSTEMLERİNDE İZLENEBİLİRLİK ÖNEM KAZANDI

Günümüzde yaşanan teknolojik gelişmeler ve ihtiyaçlar her şeyde olduğu gibi elektrik şebekelerinde de dönüşümlere neden oluyor.Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Elektrik Tesisleri Ana Bilim Dalı başkanı Prof. Dr. Bora Alboyacı, Radyo Ki’de Güne Bakış programında elektrik şebekelerinde dönüşümü anlattı.

Elektrik şebekelerinin dönüşümünü anlamak için önce teknolojinin gelişmesine bakmamız gerektiğini söyleyen Prof. Dr. Bora Alboyacı, son kullanıcıların artık sadece tüketici olmadığını, elektrik enerjisi üretmeye başladıklarını söyledi. Değişen ve gelişen bu düzenle birlikte şebekedeki enerji akışlarının yukarıdan aşağı değil aşağıdan yukarıya doğru yön değiştirmeye başladığını belirten Prof. Dr. Alboyacı, şebeke içerisindeki yüklerin niteliği değiştikçe bir dönüşümün içerisine girdiğimizi aktardı.

Prof. Dr. Alboyacı, önceden insanların elektrik kesintisine tahammülü olduğunu ancak günümüzde, özellikle pandeminin ve gelişen teknolojinin etkisiyle elektrik enerjisinin kesintisiz olmasını istediklerini vurguladı. Şebekeden çekilen yükün değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Prof. Dr. Alboyacı, hızla dönüşen elektrik şebekelerinden kontrol ve son müşteriye kesintisiz elektrik sağlayabilmek için izlenebilirlik kavramının önem kazandığını vurguladı.

Elimizdeki Şebekeyi Uzun Yıllar Kullanmamız Lazım

Hepimizi ilgilendiren elektrikli araçlar konusuna da değinen Prof. Dr. Alboyacı, yavaş ve hızlı şarj ile ilgili bilgiler verirken bunların nasıl kontrol edilebileceği hakkında da açıklamalarda bulundu. Mevcut elektrik şebekesini uzun yıllar kullanmamız gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Alboyacı, şebekeleri yeni gelen yüklere hazırlamamızın önemine dikkat çekti. Prof. Dr. Alboyacı, şebekenin izlenebilirlik açısından kontrol edilmesi gerektiğini edilmemesi durumunda sorunlar yaşanacağını, tüm şebekenin kaldırılarak yeni duruma göre kurgulamanın ekonomi açısından mümkün olmadığını dile getirdi. Elektrikli araçların depolarını doldurması durumunda hızlı şarj teknolojilerinde en az 15 dakikaya ihtiyaçları olduğunu söyleyen Prof. Dr. Alboyacı, çok fazla elektrikli aracın aynı anda şarj olmasının şebekelerin kaldırabileceği durum olmadığını söylerken şebekeleri izlemenin önemini bir kez daha vurguladı.

Ülkemizin Yenilebilir Kaynakları Zengin

Enerji krizlerinden dolayı doğalgaz fiyatlarının artmasına değinen Prof. Dr. Alboyacı, tüm ülkelerin kendi elektrik enerjilerini kendi kaynaklarından üretme yoluna gittiklerini söyledi ve ülkemizin güneşlenme ve rüzgâr kapasitesi yönünden zenginliğine dikkat çekti. Son dönemde yenilebilir enerji kaynaklarını oldukça iyi kullandığımızı ifade eden Prof. Dr. Alboyacı, bu kaynakların atmosferik olaylara bağlı olduğunu söyleyerek üretebildiğimiz kadarını şu anki teknolojilerle üretmemiz gerektiğini ifade etti. Prof. Dr. Alboyacı, yenilebilir enerji kaynaklarının kullanımının karbon emisyonlarının azaltılması açısından da çok önemli olduğunu sözlerine ekledi.

Konvansiyonel enerji sistemlerinin primer enerjiyi kullandığını söyleyen Prof. Dr. Alboyacı, primer enerjilerin tükenebilir olduğunu vurgulayarak bu kaynakları kullandığımızda ortaya karbon emisyonu çıktığını aktardı. Prof. Dr. Alboyacı, son yıllarda karbon emisyonlarının arttığını bunun çevreye zarar verdiğini belirterek tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de karbon emisyonlarını azaltma çalışmaları yapıldığını söyledi.

Yenilenebilir enerjiye son dönemde ciddi anlamda yatırımlar olduğunu ifade eden Prof. Dr. Alboyacı, büyük santraller kurulduğunu, tüm ülkeye yayılmış kendi enerjisini kendisi üretmeye çalışan yatırımcılar olduğunu aktardı. Sadece karada değil deniz üstünde de rüzgâr enerjisinden elektrik üreten santraller yapıldığını söyleyen Prof. Dr. Alboyacı, tüm yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanacak çalışmalarının yürütüldüğünü belirtti.

Şebekelerin İzlenebilir Olması Gerekiyor

Kocaeli Teknopark’ta Genetek isminde bir araştırma şirketi olduğunu söyleyen Prof. Dr. Alboyacı, firma üzerinden 21 dağıtım şirketine projeler ürettiklerini aynı zamanda projeler üzerinden yenilenebilir enerji santrallerinin entegrasyonu, şebeke entegrasyonu, elektrikli araçlar ve elektrikli araçların şebeke entegrasyonu gibi konular üzerinde çalışmalar yürüttüklerinden bahsetti. Prof. Dr. Alboyacı, tüketim noktalarında yakın yerlerde enerji üretimi başarılabildiği takdirde enerji maliyetlerinin düşeceğine dikkat çekerek bu doğrultuda önlemler alınması gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Alboyacı, gelecek yüklerin izlenebilirlik kavramıyla birleştirilmesi durumunda mevcut şebekeler içerisinde yürütülebileceğinin altını çizdi. Tepe saatler olan akşam 18.00 ve 20.00 arasında elektrik enerjisinin daha fazla tüketildiğini belirten Prof. Dr. Alboyacı, bu durumun daha pahalı santrallere ihtiyaç duymamıza sebep olduğunu söyledi. Prof. Dr. Bora Alboyacı son olarak elektrik kullanımı hakkında halkın bilgilendirilmesi gerektiğini de vurguladı.

Muhabir: Mehmet Ali Sütcü

Kameraman: Fatmanur Çetinkaya

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.