Radyo Ki FİKİRDEN PATENTE NASIL GİDİLİR
Kocaeli Üniversitesi Teknoloji Transfer Ofisi Müdürü Doç.Dr. Mihriban Civan, Radyo K.İ.’de Güne Bakış programında patent başvuru süreçleri hakkında soruları yanıtladı.
Patentin tanımı ile konuşmasına başlayan Doç.Dr. Mihriban Civan, orta çıkartılan buluşun bütün ticari ve hukuki haklarının 20 yıl boyunca koruma altına alınmasını sağlayan belgenin patent olarak adlandırıldığını söyledi. Türkiye’de Türk Patent Kurumu tarafından patent belgesinin verildiğini aktaran Doç.Dr. Civan, patent belgesi alındığında ürün veya buluş sahibine icat ettiği ürün ya da buluşun, pazarlanmasında, çoğaltılmasında ve bir benzerinin üretilmesi konusunda hak sahipliği sağlandığını söyledi.
Fikrin patente dönüşme süreci hakkında bilgiler veren Doç. Dr. Mihriban Civan, her fikrin patent yolunda ilerlemesi için öncelikle bir buluş olması gerektiğini ve fikrin buluş olabilmesi için öncelikle bir problem olması ve bu probleme bir çözüm getirmesi gerektiğini aktardı. Sağlık sektöründen ev hanımlığına kadar her alanda patent alınabileceğine değinen Doç. Dr. Mihriban Civan, patent alım sayılarına bakıldığında hemşirelerin ilk sırada olduklarına dikkat çekti. Doç.Dr. Civan, hemşirelerin, sahada birçok sorunla karşılaştıklarını ve bu sorunlara hızlıca çözüm üretme pratiklerinin gelişmesinden dolayı da patent alanında zirvede olduklarını anlattı. Telif ve patentin farklılıklarından söz eden Doç. Dr. Civan, patentte illaki bir ürünün değil fikirlerin de onaylandığını belirtti.
Doç. Dr. Mihriban Civan, fikrin patentlenmesi için üç şartın yerine getirilmesi gerektiğini söyledi. Bu üç şartı ‘’fikrin yenilikçi olması’’, ‘’buluş tekniğinin bilinen durumunun aşılması’’ ve ‘’buluşun sanayiye uygulanabilir olması’’ şeklinde sıralayan Doç. Dr. Mihriban Civan, fikrin ve buluşun şartlara uygun olması halinde patentlenebileceğini ifade etti. Neden patent alınması gerektiğini anlatan Doç. Dr. Mihriban Civan, bireysel açıdan patent almanın, kişiye ait bir buluşun kullanım haklarına sahip olmak ve tekeline almak gibi faydaları olduğu söyledi. Doç. Dr. Mihriban Civan, kurumsal olarak patent almanın ise markalar, firmalar ve üniversitelerin inovasyon ve Ar-Ge çalışmalarındaki verimliliğinin de bir göstergesi olarak kabul edildiğini belirtti.
Türkiye’de ki patent başvuru sayılarından bahseden Doç. Dr. Mihriban Civan, patent tescili ve patent başvurusu verilerinin farklı olduğunu, patent tescili sayılarının 3-4 yıl önceki başvurulara göre belirlendiğini söyledi. Türkiye de patent başvurusu sayılarının her geçen gün arttığını belirten Doç. Dr. Mihriban Civan, 2022 yılında Türkiye genelinde 9009 ulusal patent başvurusu yapıldığını, bunlardan tescil edilenlerin sayısının ise 3407 olduğunu aktardı. Dünyada patent başvurusu sayılarına da değinen Doç. Dr. Mihriban Civan, 2023 yılında Çin’de 1.5 milyon patent başvurusu yapıldığını, Çin’in ardından ABD, Japonya ve Almanya gibi ülkelerin sıralandığını, Türkiye’nin bu listede 12. Sırada yer aldığını ve umut vadettiğini belirtti.
Üniversitemizdeki patent çalışmaları hakkında da konuşan Doç. Dr. Mihriban Civan, teknoloji transfer ofisi olarak patent çalışmaları üstünde oldukça yoğun çalıştıklarını aktardı. Profesyonel patent firmaları ile ortak çalıştıklarını belirten Doç. Dr. Mihriban Civan, öncelikle buluş bildiri formunun buluşçu tarafından doldurulduğunu akabinde teknoloji transfer ofisi avukatları tarafından teknik düzenlemelerin gerçekleştirildiğini aktardı. Daha sonra formun teknoloji transfer ofisi kurulu olan ‘’fikri sanayi mülkiye hakları kurulu’’ tarafından değerlendirildiğini ifade eden Doç. Dr. Mihriban Civan, ardından Türk Patent Enstitüsü’ne başvurulduğunu söyledi. Daha sonraki aşamaların kurum nezdinde gerçekleştiğini belirten Doç. Dr. Mihriban Civan, başvurunun şekil şartlarına uygunluk açısından inceleme sonucu olumluysa araştırma raporu, daha sonra inceleme raporu istendiğini ve en sonunda patent belgesi veya red sonucu ile sonuçlandığını anlattı. Son olarak faydalı model ve patent arasındaki farka değinen Doç. Dr. Mihriban Civan, patentte buluş basamağı şartı aranırken, faydalı modelde bu şartın aranmadığını, ayrıca faydalı model belgesinin 10 yıllık koruma sağladığını, patent belgesinin ise 20 yıla kadar koruma sağlandığını belirtti.
Muhabir: Mehmet Ali Sütcü
Kameraman: Fatmanur Çetinkaya
Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.
Bunları da okuyabilirsin
