TURİZMİN OLMAZSA OLMAZI ‘’DEĞİŞİM’’

Kocaeli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Emrah Özkul, Radyo K.İ.’de katıldığı Güne Bakış programında Turizm Fakültesini anlattı.

2024 Yükseköğretim Kurumları Sınavı sonuçlarının 16 Temmuz’da açıklanmasıyla birlikte adaylar tercih yapmaya hazırlanıyor.

Tercih dönemi boyunca öğrencilerin Kocaeli Üniversitesi hakkında bilgi sahibi olabilmeleri için Fakülte Dekanları ve Yüksekokul müdürleri Radyo K.İ.’de hafta içi her gün canlı olarak yayınlanan Güne Bakış Programına konuk oluyorlar. Bu kapsamda, Kocaeli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Emrah Özkul, tercih yapacak öğrenciler için fakülte hakkındaki sorularımızı cevapladı. Turizm Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Emrah Özkul, fakültenin fiziki koşulları, uygulama alanları, eğitim yapısı, burs olanakları ve mezun öğrencilerin kariyer süreçleri ile ilgili bilgiler verdi.

Öncelikle fakültenizden biraz bahsedebilir misiniz? Kaç bölüm var? Öğrenci sayınız nedir? İkinci öğretim programlarınız var mıydı? Yerleştirme sınavında yüzdelik dilimi nedir?

 Aslında Derbent Turizm İşletmeciliği ve Otelcilik Yüksekokulu Resmî gazetede yayımlanarak 2005 yılında kuruluyor. Sonrasında Konaklama İşletmeciliği bölümü devreye giriyor ve uzun yıllar bu bölümle birlikte öğrenim faaliyetlerini sürdürüyor. Sonrasında yüksekokul iken Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümü de devreye giriyor. Bu iki bölümle hareketini sürdürüyor. Sonrasında 2019’da yoğun çalışmalarımız sonucunda üst yönetimin desteğiyle yüksekokulumuz fakülteleşme sürecine giriyor ve o yıldan beri de fakülte olarak öğrenimine devam ediyor. Konaklama İşletmeciliği bölümü, Turizm İşletmeciliği bölümüne dönüşüyor. Bizim yapılanmamız da bu şekilde zaten. Yani tüm fakültede dört bölüm var. Bunlardan bir tanesi Turizm İşletmeciliği, diğeri Gastronomi Mutfak Sanatları sonrasında Turizm Rehberliği ve Rekreasyon Yönetimi adı altında. İki bölümümüz aktif, Turizm İşletmeciliği ve Gastronomi Mutfak Sanatları. Ancak yüksekokuldan kalan öğrencilerimiz de var. Topladığımızda bu öğrencilerin sayısı 500 civarında şu anda. Pek çok yerde söyledim, yine söylemekte de fayda görüyorum. Aday öğrencilerimiz için özellikle. Her iki bölümümüzün de hem yüksek lisansı hem de doktora programı var. Yani öğrencimiz öğrenimine başladığı andan itibaren sonrasında yüksek lisansını ve doktorasını tamamlayıp öğretim üyesi olmak adına yol alabiliyor. Bunun dışında faaliyetler açısından düşündüğümüzde iki bölümün de aktif olduğunu ve yüzde yüz doluluk oranında olduğunu söyleyebiliriz. Birkaç yıl turizm işletmeciliği bölümünde sıkıntılar oldu ama o sıkıntılar da giderildi. Şu anda öyle bir şey yok. Yüzdelik dilim açısından değerlendirdiğimizde aslında her iki bölümünde Türkiye’de ilk 20 sırada olduğunu görüyoruz. Çeşitli yerlerden, çok çeşitli öğrenci kitlesiyle bir arada olduğunu görüyoruz. Bunun dışında ikinci öğretimi sormuştunuz. Bu dönem çıkan bir bilgiyle ikinci öğrenimler tamamen kapatıldı. Ama bizde de zaten yaklaşık bir beş yıldır ikinci öğrenim yoktu. Biz daha çok örgün kısmıyla devam etmeye gayret ediyoruz.

 Hocam Turizm Fakültesini tercih edecek öğrencilerimiz için fakültemizi biraz da fiziki yapısıyla konuşalım. Turizm Fakültesi nerededir? Kampüs olanakları nasıldır? Derslikler, kütüphane ders çalışma ve dinlenme alanları nasıldır?

 Fakültemiz yerleşke anlamında Kartepe’nin eteklerinde, yeşillikler arasında. Aslında doğal güzellik açısından çok iyi bir yerde. Bazen öğrencilerimiz niye biz Umuttepe’de değiliz diye yakınsalar da en sonunda mezuniyetlerini bizim fakültemizin olduğu yerleşkede istiyorlar. O yeşillikler arasında. 900 yıllık çınar ağacının altında mezuniyetlerimizi yapıyoruz. Açık alanımız 18 bin metrekare, kapalı alan 4 bin 500 metrekare. Şu anda Meslek Yüksekokulu ile aynı binada öğrenimlere devam ediyoruz. Söylediğiniz tüm özellikler bizim fakültemizde mevcut. Yeni bir bina aslında. Yüzü aşan kapasitede konferans salonumuz. Arkadaşlarımızın iyi bir şekilde çalışacağı kütüphanemiz var. Onun dışında bizler her koridora, sınıfların yanındaki yerlere küçük küçük çalışma alanları da oluşturduk. Orada arkadaşlarımız internetiyle, bilgisayarıyla isterlerse bireysel olarak da çalışabiliyorlar. Gastronomi Mutfak Sanatları açısından düşündüğümüzde iki tane uygulama mutfağımız var. Bu uygulama mutfaklarının biri normal istasyonlara bölünmüş şekilde, diğeri de pastacılık mutfağı. Bunlarla da ilgili çalışmalarımız devam ediyor. Onun dışında dışarıda basketbol ve voleybol sahası var. Bunlarla ilgili İyileştirme yönünde hareket edeceğimiz görüşmelerimiz belediye ile devam ediyor.

 Laboratuvar, uygulama alanları ya da benzeri imkânlar hakkında bilgi verebilir misiniz?

 Laboratuvarla ilgili aslında Turizm İşletmeciliği Bölümü öğrencilerinin bilgisayar laboratuvarına ihtiyacı oluyor, ön büro programlarını kullanabilmeleri için. Fidelio, Amadeus dediğimiz programlar var örnek vermek gerekirse. Bununla ilgili 25 bilgisayardan oluşan bir bilgisayar laboratuvarımız mevcut. Onun dışında mutfaklar açısından, gastronomi açısından düşündüğümüzde 12 istasyondan 25 öğrencinin birlikte çalışacağı bir uygulama mutfağımız ve pastacılıkta çikolata yapımı ve diğer şeylerin yapılacağı kendi kapasitesi açısından iyi bir durumda olan bir pastacılık mutfağı var. Fakat buralarla ilgili nasıl genişletiriz, yani daha fazla öğrenciyi nasıl alırız kısmıyla ilgili çalışmalarımız sürüyor. Bu turizm işletmeciliğinde yetiyor. Kırk öğrenci alıyoruz. Ama gastronomi mutfak sanatlarında 60 öğrenci geliyor ek kontenjanlarla, 70’in üzerinde sayıya ulaştığında biraz sıkıntılar yaşanıyor. Buraları büyütmek gerekiyor. Ama şu andaki hali devlet üniversiteleri açısından da ortalamanın üzerinde diyebilirim.

 Eğitim olanaklarından devam edelim, fakültenizin yurt dışı eğitim olanakları nelerdir? Öğrencilerimiz için kurulan yurtdışı iş birlikleri hakkında bilgi verebilir misiniz?

 Şimdi turizmin olmazsa olmazı değişim. Yani bir öğrencimiz burada da çalışabilir ama biz her defasında şunu söylüyoruz, puanını yüksek tut. Erasmus’la ilgili ikili anlaşmalar itibariyle bu fırsatlardan yararlanan ve yurt dışında döneminin bir kısmını gören öğrencilerimiz mevcut. Bu konuda da olağanüstü bir ilgi başladı aslında öğrencilerimiz tarafından. Bu sınavlara girip başarı düzeyleri de artıyor. Burada emeği geçen tüm arkadaşlarıma da teşekkür ediyorum. Yaklaşık iki yıllık süre içerisinde yeni yeni anlaşmalar yaptık. Şu anda 12’nin üzerinde anlaşmamız var yurt dışındaki çeşitli üniversitelerde. Arkadaşlarımız buradaki öğrenimlerine devam edip gelebiliyorlar. 7 artı 1 dediğimiz bir sistemden bahsediyoruz İME, o bizde de mevcut. Biz aslında İME’nin o yedinci yarıyıl bittikten sonraki kısmında arkadaşların yurt dışında anlaşmalar yaparak stajının bir bölümünü, mesleki eğitimlerin bir bölümünü orada yapmalarını istiyoruz. Bununla ilgili anlaşmalar yapma yolundayız. Bunları öğrencilerimize teşvik ediyoruz. Sizler bulun, bizler bürokrasi işlemlerini yapalım diyoruz. Ve bununla da ilgili yavaş yavaş geri dönüşler almaya başladık. Ama son zamanlarda on civarındaki öğrencimizin Erasmus faaliyetlerinden yararlandığını söyleyebiliriz.

 Fakültenin burs olanakları nelerdir? Öğrencilerine ne tür imkânlar sağlıyor?

 Burs olanakları genellikle devletimizin önerdiği şekilde normal KYK burslarıyla birlikte kısmi zamanlı çalışma yani okulun içerisinde herhangi bir bölümde çalışıp o bölümle ilgili faaliyetlerin sürdürülebileceği bir yapılanma üzerine kurulu. Bunun dışında bizler yaptığımız protokoller çerçevesinde işletmelerden bazen ricada bulunuyoruz. Öğrencilerimizin durumu ve ihtiyaçları doğrultusunda kaynaklar topluyoruz. Öğrencilerimize yardım edebilmek adına oluşturduğumuz fonlarla destek sağlıyoruz. Ayrıca, fakülte-sektör iş birliği kapsamında çeşitli etkinlikler düzenliyoruz. Örneğin, workshoplar düzenleyerek öğrencilere çekilişle belirlenen kişilere otel işletmelerinde eğitim fırsatı sunuyoruz. Bu tür desteklerin değeri bazen sunduğumuz maddi desteklerden çok daha yüksek olabiliyor. Biz bu faaliyetleri devletimizin imkânlarıyla ve kendi kaynaklarımızla dengelemeye çalışıyoruz.

 Peki, Turizm Fakültesinden mezun olan bir öğrenci yurt dışında da diplomasını kullanabilir mi? Denklik süreçleri hakkında bilgilendirebilir misiniz?

 Evet, kullanabiliyoruz. Kocaeli Üniversitemiz bu konuda mavi diploma sertifikasına sahip. Diplomanın bir ekibinin olduğunu söylemiştiniz. Bu ekibin bazı etkinlikleri ve benzeri faaliyetlerle ilgili olduğunu anlıyorum. Bu konuları şu anda detaylandırmak istemiyorum. Bunları daha sonra konuşabiliriz. Ancak tanınırlık konusunda her zaman arkadaşlara şunu söylüyoruz: Diplomayı sadece bir kâğıt olarak görmeyin. Belki ileride yine değineceğim. Burası bir turizm okulu. Bu okulda en önemli şeylerden biri, diplomanızdaki içeriği başka bir dilde açıklayabilmektir. Evet, bunu yapabiliyor muyuz? Yani, herhangi bir ülkeye gittiğinizde, diplomanıza bakarak hareket etmek mümkün değil. Mavi diplomanız hakkında bir sıkıntı olmadığını belirttiniz, ancak diplomanın içeriğini doldurma sorumluluğunun bizde olduğunu ifade ediyorum.

 Fakülteden mezun olan bir öğrenci için iş olanakları hakkında bilgi verebilir misiniz? Mezunlarımız hangi alanlarda çalışabiliyor?

 İlk olarak dört bölümden bahsetmiştim. Şu anda bizde olmayan iki tanesi rekreasyon ve rehberlik. Bu alanlar çeşitli alt yapı gereksinimleriyle ilgili. Örneğin, öğretim üyesi sayısını tamamlamak için üç öğretim üyesi daha almalıyız. Bu adımları tamamladıktan sonra başvuruda bulunabiliriz. Şu anda 18 akademik personelimiz var, bu iki bölüme rağmen. Üç profesör, üç doçent, yedi doktor öğretim üyesi ve beş araştırma görevlisi bulunmaktadır. Aslında fena olmayan bir akademik kadromuz var. Mühendislik, ilahiyat ve işletme fakülteleriyle kıyaslanamaz, ancak kendi alanımızda güçlüyüz. Gastronomi ve Turizm İşletmeciliği bölümlerinde çok çeşitli alanlar mevcut. Uçakta öğrencimle karşılaşabiliyorum, restoranda öğrencim çalışabiliyor, bankada da öğrencimiz olabiliyor. Hizmet sektöründe geniş iş olanakları ve kapasite olduğunu görebilirsiniz. Öğrencilerimiz kruvaziyer gemilerinde, beş yıldızlı otellerde çalışabiliyor, hatta yurt dışında Michelin yıldızlı restoranlarda da görev alabiliyor. Gerçekten bu alanda başarılı öğrencilere sahibiz. Ayrıca, mezun olduktan sonra farklı disiplinler arası işler yapabilen öğrencilerimiz de var. Girişimci olabiliyorlar, kendi işlerini kurabiliyorlar. Bu yıl Mezunlar Derneği’ni kurduk ve mezunlarımızın neler yaptığını gözlemleyip bilgi alıyoruz. Bu şekilde öğrenci-mezun ilişkisini güçlendiriyor ve öğrencilerimize mezunlarımızın tecrübelerinden faydalanma imkânı sunuyoruz. Bu da çok değerli bir deneyim oluyor. Mezunlarımızın çoğunun iş kurduğunu ve öğrencileri işe aldığını görmek bizi mutlu ediyor.

 Hocam sizce bir öğrenci neden Kocaeli Üniversitesi Turizm Fakültesini seçmeli?

 Evet, bunun için aslında çok neden var. Öncelikle Kocaeli’den başlayayım. Kocaeli, sanayi algısıyla bilinir ancak turistik potansiyeli de çok yüksektir. Örneğin, Kartepe eteklerinde yeni bir teleferik projesinin hayata geçmesiyle birlikte bölgede genişleme söz konusu. Avrupa’da Derbent’ te ki yerleşim yerleri gibi yerler gördüm ve öğrencilerime de bahsediyorum. AVM’leri her zaman göreceksiniz, kalabalık hayatı her yerde gözlemleyeceksiniz ancak kendiyle baş başa kalma imkânı sınırlı olabilir. Bu yüzden yerleşkemizin yeşillikleriyle güzel bir konumda olduğunu düşünüyorum. Genç, dinamik ve iddialı bir akademik kadromuz var. Bu arkadaşlarımız gece gündüz çalışıyorlar, gerçekten takdire şayan. Bazılarınız bu çalışmaları gözlemlemiş olabilirsiniz. Gastronomi sunumları ve diğer faaliyetler sırasında harika işler çıkarıyorlar. Bu yüzden bizi tercih edebilirler.

Üniversiteler ve bölümler açısından en temel noktalardan biri açık iletişimdir ve biz açık iletişimden yanayız. Öğrencilerimiz istedikleri zaman dekan dâhil istedikleri kişiyle iletişime geçebilir, sorunlarını anlatabilir ve çözüm için harekete geçebiliriz. Bu şekilde bizi tercih etmelerini öneririm. Ayrıca, öğrencilerimiz sonsuz bir mentorluk imkânı için de bizi tercih edebilirler. Hocalarımız öğrencilerimizin akademik kariyerlerine rehberlik edebiliyorlar. Bu konuda çok şahit oldum ve kendim de bunu yapmaya çalıştım, ancak benden daha gayretli hocalarımız da var. Bu durumdan çok memnunum. Özellikle bu alana gönül vermiş kişilerin öğrencilerimizin mentorluğunu yaptığını görüyorum. Ayrıca, kendi alanlarında ilerlemek isteyen öğrencilerimize yönelik işletmelerle protokol yaptığımız fırsatlar da mevcut. Bu yüzden, turizmi tercih eden öğrencilere buraları ziyaret etmeleri, okulu görmeleri ve bilgi almaları için davet ediyorum. Kararlarını vermeleri için bilgi sahibi olmaları önemlidir.”

Peki, Turizm Fakültesinde eğitim almak isteyen bir öğrencinin sizce nasıl becerileri, özellikleri ya da yetenekleri olmalı?

Evet, bu soru gerçekten sıkça sorulan ve cevabı bazen belirsiz kalan bir sorudur. Çünkü ben de 90’lı yıllarda mezun oldum, 1999’da üniversiteden mezun oldum. Acaba turizm gerçekten bir yetenek işi mi? Hani güzel sanatlar gibi… Yoksa sonradan kazanılabilecek bazı özellikler mi var diye hep kendimize sorardık. Bu soruya iki şekilde cevap verebiliriz. İlk olarak, sonradan kazanılabilecek özellikler var. Evet, çünkü derslerimiz arasında işletme, muhasebe, yabancı dil gibi dersler bulunuyor. Bu becerileri zamanla edineceksiniz. Ancak başlangıçta bazı yeteneklerin olması gerekiyor. Örneğin iletişim becerilerinizin güçlü olması, popüler psikoloji farklı tartışsa da empati yeteneğinizin yüksek olması, güler yüzlü olmanız ve sabırlı olmanız gerekiyor. Çünkü turizm gerçekten zorlu bir iş gerektiriyor. Bu konuda kendi deneyimlerimden biliyorum. Günde 13-14 saat çalışma, müşteriyle yüzleşme ve onların ihtiyaçlarını anlama gibi zorluklar var. Misafirin sorunlarını çözmek de önemli ve misafirlerin tek tip olmadığını unutmamak gerekiyor. Bu işe girecek kişilerin sabırlı olması, dilin önemini kavraması ve iletişim becerilerini geliştirmesi gerekiyor. Bu baştan söylenmeli. Ancak bu yeteneklere sahip olan ve bu işi yapabileceğini keşfeden kişiler için turizm bölümü mutlaka tercih edilmesi gereken bir alan. Ayrıca, çok boyutlu düşünebilen, farklı kaynakları okuyabilen kişilerin bu alanda başarılı olabileceğini düşünüyorum. Özellikle yiyecek içecek işletmesinde uzun yıllar çalışmış biri olarak söylemeliyim ki, sadece yemekleri sunmakla kalmıyoruz. Müşterilerle antropoloji, arkeoloji, eğitim gibi farklı konularda da konuşuyoruz. Bu nedenle, bu alanda çalışacak kişilerin çok boyutlu düşünebilmesi ve farklı konularda bilgi sahibi olabilmesi önemlidir.

Son olarak Turizm Fakültesi’nin dekanı olarak tercih aşamasında olan aday arkadaşlarımıza tavsiyeleriniz nelerdir?

Evet, mutlaka iyi araştırsınlar, akademik kadroları incelesinler, sosyal medya hesaplarına baksınlar. Hem üniversitenin hem fakültenin. Bu çok önemli. Yani buradaki iletişim boyutu bizim zamanımızda hep olurdu. Kimseye ulaşamazsınız. İşte öğrenci işleri büyük bir muamma vs. Bizde gerçekten öyle şeyler olmuyor. Sosyal medya hesaplarından soru sorsunlar. Hatta dün bir araştırma görevlisi arkadaşımızın önerisiydi. Çok hoşuma gitti. Bir canlı yayın açıp bizi tercih etmek isteyen kişilerin sorularını canlı yayında cevaplayabilir miyiz diye böyle bir teklifle geldiler. Benim de hoşuma gitti. Bunu yapabiliriz dedim. Onun dışında eğer uzak değilse mutlaka okula gelsinler. Okulu yakından görsünler. Mezunlarla iletişime geçebilirler. Neler iyiydi, neler kötüydü, bunlar nasıl giderildi diye bunları sorabilirler. Bizim vizyon anlayışımızda şöyle bir şey var ki bunda gerçekten çok mutluyum. Üniversitenin anketleri gelmeden önce öğrencilerimize kendimiz anket yapıyoruz. Hangi konuda iyi olduğumuzu, hangi konuda kendimizi geliştirmemiz gerektiğini öğrencilerden bizzat öğreniyoruz ve ona göre aksiyonlar alıyoruz. Tercih etme noktasında bir seçenek olarak görsünler. Bu da önemli bir kriter. Çünkü girdikten sonra muhtemelen bir yatay geçiş ya da başka bir şey düşünmüyorsanız orada kaldınız demektir. Onları yapmanız gerekiyor. Hocalarımızın yayınlarını incelesinler. Ne tür akademisyenler, neler yapmışlar. Onların kendi hesaplarına bakabilirler. Bunların hepsine ele alınması gerekiyor. Özellikle gastronomi gibi bölümlerde PR çalışmaları, çeşitli yarışmalarla ortaya çıkan programlar da önemli bir yere sahiptir. Burada öğrenciler öğretim planlarını inceleyip, mezun olduktan sonra bu bölümdeki olanakların yeterli olup olmadığını gözden geçirmelidirler. Son olarak, üniversite ve fakültede düzenlenen etkinliklere de göz atsınlar. Bu yıl sadece gerçekleştirdiğimiz etkinlik sayısı 30’un üzerinde. Öğrencilerimizi bu alanın liderleriyle buluşturup iş birliği imkânlarını tartıştığımız etkinliklerden bahsediyorum. Turizm haftası gibi etkinlikler de bu kapsamda değerlendirilmelidir. Öğrencilerimizin pratik yapabilme imkânları da önemlidir. Teorik bilgilerini sahaya uygulayabiliyorlar mı? Biz ulusal ve uluslararası alanda pek çok misafirimizle teorik bilgilerimizi pratiğe dökebilmekteyiz. Bu konuda emeği geçen tüm yöneticilere ve ekibe sonsuz teşekkürlerimi sunuyorum, özellikle sayın rektörümüze.

 Muhabir: Mehmet Karakuş

Kameraman: Fatih Arslanoğlu

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.