EBEVEYN BASKISI YETİŞKİNLİKTE DEPRESYONA NEDEN OLABİLİR

Kocaeli Üniversitesi Eğitim Fakültesi, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümünden Doç. Dr. Osman Nejat Akfırat, ebeveyn tutumlarının çocuklar üzerindeki etkilerini konuşmak için Radyo Ki’nin günlük haber programı Güne Bakış’a konuk oldu.

Ebeveyn tutumlarının Türkiye’de genellikle eğitim almadan, aileden öğrenilen yöntemlerle şekillendiğini belirten Doç. Dr. Osman Nejat Akfırat, farklı ebeveyn tutumlarını anlattı. Doç. Dr. Akfırat bunlardan ilkinin baskıcı aile tutumu olduğunu ve bu tutumun sadece şiddetle sınırlandırılamayacağını, aşırı korumacılığın da bu tutuma örnek oluşturduğunu söyledi. İkinci tutumu ilgisiz tutum olarak tanımlayan Doç. Dr. Akfırat, bu tutumda çocuğun merkezde olduğunu ve kararların tamamen çocuğa bırakıldığı bir yaklaşımın sergilendiğini ifade etti. Asıl istenen tutumun demokratik ebeveyn tutumu olduğunu belirten Doç. Dr. Akfırat, bu tutumda sınırların ebeveynler ve çocuklar tarafından birlikte belirlendiğini söyledi.

Baskıcı ebeveyn tutumunun zararları hakkında bilgiler veren Doç. Dr. Osman Nejat Akfırat, bu tutumun çocukların denemeler yapmasına engel olduğunu vurguladı. Baskıcı tutuma maruz kalan çocukların özgüven sıkıntısı yaşadığına dikkat çeken Doç. Dr. Akfırat, bu çocukların ilerleyen yaşlarda büyük sıkıntılarla karşılaştıklarını söyledi. Çocukların baskı altında iken sergiledikleri davranışlara da örnek veren Doç. Dr. Akfırat, bu çocukların iletişim kurmakta zorlandıklarını veya aile içinde her şeyi kendilerinin yapmak istediklerini belirtti.

Ebeveyn baskısına maruz kalan çocukların, yetişkinliklerine etkilerine değinen Doç. Dr. Akfırat, ebeveyn baskısına maruz kalmış çocukların yetişkinliklerinde kendi ebeveynlerinin tutumlarını çocuklarına uygulama eğiliminde olduklarını söyledi. Doç. Dr. Osman Nejat Akfırat, çocuklara ebeveyn baskısının önlenebilmesi için okulların ve belediyelerin ebeveyn eğitim programları düzenlemesi gerektiğini ifade etti. Doç. Dr. Akfırat, ayrıca, çocukken baskıya maruz kalan bireylerde ilerleyen yaşlarda depresyon veya anksiyete gibi rahatsızlıkların görülme olasılığının yüksek olduğunu aktardı.

Çocukların üzerindeki ebeveyn baskısını azaltmak için ailelere sunulabilecek rehberlik hizmetlerine de değinen Doç. Dr. Akfırat, gelişim psikolojisinin daha fazla konuşulması gerektiğini belirtti. Ayrıca, iletişim becerilerinin arttırılmasına yönelik çalışmalar yapılması gerektiğini vurgulayan Doç. Dr. Akfırat, üniversite programlarında bu tür derslerin yer almasının önemine dikkat çekti. Doç. Dr. Akfırat, olumsuz ebeveyn tutumlarına maruz kalan çocukların kendilerini toparlayabilmesi için öncelikle ebeveynler tarafından çocuğun varlığının kabul edilmesinin ilk adım olduğunu ifade etti.

Bir ebeveynin çocuğuna nasıl davranması gerektiği hakkında bilgiler veren Doç. Dr. Nejat Akfırat, bu sürecin beyin ve kalbin uyumlu bir şekilde çalışmasıyla gerçekleşebileceğini ifade etti. Çocukların ebeveynlerinin malı olmadığını vurgulayan Doç. Dr. Akfırat, ebeveynlerin, öğrenme sürecinde çocuklarına eşlik etmeleri gerektiğine dikkat çekti.

Muhabir: Mert Dumlu

Kameraman: İrem Sudet Gülaydın

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.