ÇANAKKALE: DİRENİŞİN VE ZAFERİN HİKAYESİ

Kocaeli Üniversitesi Atatürk İlke ve İnkılapları Bölümünden Öğr. Gör. Dr. Gülten Madendağ, 18 Mart Çanakkale Zaferi’nin 110. yıl dönümünde Radyo Ki’nin Güne Bakış programına konuk olarak, zaferin tarihsel anlamını ve Çanakkale Savaşı’nın Türk milletinin direncini nasıl pekiştirdiğini anlattı. Dr. Madendağ, bu eşsiz zaferin, Türk milletinin birlik ve beraberliğini simgeleyen bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Öğr. Gör. Dr. Gülten Madendağ, Osmanlı İmparatorluğu’nun I. Dünya Savaşı’na katılmasının, özellikle Boğazlar’ın stratejik önemi nedeniyle savaşı tetiklediğini belirtti. Dr. Madendağ, Rusya’nın Karadeniz’e açılma çabası ve İtilaf Devletleri’nin Osmanlı’yı savaş dışı bırakma hedeflerinin, Çanakkale’ye yönelik saldırıları kaçınılmaz hale getirdiğini söyledi.

Öğr. Gör. Dr. Gülten Madendağ, Çanakkale Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu’nun askeri durumunun oldukça zorlayıcı olduğunu vurguladı. Dr. Madendağ, Osmanlı’nın cephane ve malzeme sıkıntısı yaşadığını ve savaşın başlarında bu eksikliklerin büyük bir sorun oluşturduğunu belirtti. Bu durumu, askeri hazırlıkların ve stratejik planlamaların etkinliğini olumsuz yönde etkileyen bir faktör olarak değerlendiren Dr. Madendağ, İttifak Devletleri’nin Osmanlı’ya sınırlı destek sağladığını, ancak bu yardımların yeterli olmadığını ifade etti. Dr. Madendağ, özellikle Almanya’nın desteğinin Osmanlı’nın askeri gücünü bir nebze arttırmış olsa da, lojistik ve cephane eksikliklerinin savaşın seyrini ciddi şekilde etkilediğini söyledi. Tüm bu olumsuz koşullara rağmen, Dr. Madendağ, Osmanlı askerinin gösterdiği büyük direncin ve azmin, zaferin kazanılmasında belirleyici bir rol oynadığını da sözlerine ekledi.

Dr. Madendağ, İtilaf Devletleri’nin, özellikle İngiltere Denizcilik Bakanı Winston Churchill’in liderliğinde gerçekleştirdiği deniz harekâtının, Osmanlı İmparatorluğu’na karşı büyük bir stratejik hamle olarak görüldüğünü belirtti. Ancak, saldırı sırasında İtilaf donanmasının üç zırhlı gemisinin batması ve birçok gemisinin ağır hasar almasının, yenilgiyi de beraberinde getirdiğini söyledi. Dr. Madendağ, bu başarısızlığın sadece askeri değil, aynı zamanda moral açısından da Türk milletine büyük bir avantaj sağladığını ifade etti. Churchill’in, “Beş dakikada Çanakkale’yi geçer, beş çayını da İstanbul’da içeriz” sözünü hatırlatan Öğr. Gör. Dr. Gülten Madendağ, İtilaf Devletleri’nin uğradığı bu büyük başarısızlığın, Türk milleti için önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı. 18 Mart 1915’teki zaferin, sadece Osmanlı İmparatorluğu’na moral kaynağı sağlamakla kalmayıp, aynı zamanda Türk milletinin direncini ve bağımsızlık mücadelesinin simgesi haline geldiğini belirtti. Dr. Madendağ, bu zaferin savaşın seyrini değiştiren kritik bir adım olduğunu ifade etti.

Arıburnu, Seddülbahir, Conkbayırı ve Anafartalar’daki kara savaşlarında öne çıkan kahramanları ve olayları anlatan Öğr. Gör. Dr. Gülten Madendağ, Mustafa Kemal Atatürk’ün bu cephelerdeki liderliğinin savaşın kazanılmasında belirleyici bir rol oynadığını belirtti. Özellikle Arıburnu’nda ve Anafartalar’da Atatürk’ün stratejik zekâsı ve askerlerine verdiği moralin, zaferin kazanılmasında önemli etkiler yarattığını ifade etti. Seddülbahir’deki kahraman savunmanın ve Conkbayırı’ndaki başarının da, Türk askerinin direncinin simgesi olduğunu vurguladı. Atatürk’ün “Mermileriniz yoksa süngüleriniz var” sözüyle, askerlerine duyduğu güveni ve her şart altında mücadele etme kararlılığını gösterdiğini ekleyen Dr. Madendağ, bu sözün savaşın moral yönündeki büyük katkısına dikkat çekti.

Öğr. Gör. Dr. Gülten Madendağ, Çanakkale Savaşı’nın başında İngiltere basınının iddialı başlıklar attığını belirtti. O dönemde The Times gazetesinde “İstanbul’a Giden Yol Açılıyor” şeklinde başlıkların yer aldığını söyleyen Dr. Madendağ, bu başlıkların, İtilaf Devletleri’nin savaşa dair yüksek beklentilerini ve zaferin yakın olduğuna dair duydukları güveni yansıttığını ifade etti. Ancak, savaşın seyrinin beklenmedik bir şekilde değişmesi ile  bu iddialı başlıkların yerini büyük bir hayal kırıklığına bıraktığını belirten Dr. Madendağ, Çanakkale’deki Türk direncinin dünya kamuoyunun da dikkatini çekerek, savaşın uluslararası anlamda önemli bir dönüm noktasına dönüştüğünü vurguladı. Dr. Madendağ, günümüzde Çanakkale Savaşı’nın, sadece Türk milletinin kahramanlık destanı olarak değil, aynı zamanda uluslararası tarih açısından da büyük bir ders olarak anlatıldığını belirtti.

Muhabir: Tülin Cengaver

Kameraman: Ferhat Epsamlı

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.