EKRANLARIN YENİ AYNASI ‘ANTİ-KAHRAMANLAR’

Radyo K.İ.’de yayımlanan “Güne Bakış” programına konuk olan Öğr. Gör. Dr. İren Dicle Aytaç, Breaking Bad’in Walter White’ından Joker’e uzanan anti-kahraman fenomenini kültürel kodlar üzerinden değerlendirdi.

Modern sinema ve dizi dünyasında “saf iyi” kahraman dönemi sona eriyor. Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Görevlisi Dr. İren Dicle Aytaç, günümüz izleyicisinin artık kusursuz figürler yerine, zaafları olan “anti-kahramanları” daha gerçekçi bulduğunu ve bu karakterlerin toplumsal defolarımızı gösteren bir ayna görevi gördüğünü belirtti. Dr. Aytaç, klasik kahraman anlayışının modern insan için artık “uzak bir ideal” haline geldiğine dikkat çekti. Eskiden kahraman figürünün; etik çatışma yaşamayan, her şeye gücü yeten ve saf iyiyi temsil eden karakterler olduğunu hatırlatan Dr. Aytaç, bu tablonun günümüz gerçekliğiyle örtüşmediğini vurguladı. Özellikle genç neslin, gri alanları olan ve hata yapan karakterlerle daha kolay bağ kurduğunu belirten Öğr. Gör. Dr. Aytaç, “Krizler çağında yaşayan modern insan, kendi kusurlarını ve insani zaaflarını bu karakterlerde buluyor” dedi.

Dijital Platformlar Anlatıyı Özgürleştirdi

Karakter derinliğinin artmasında dijital platformların rolüne değinen Aytaç, geleneksel medyanın reyting kaygısı ve genel izleyici kitlesi nedeniyle daha “düz” karakterlere hapsolduğunu ifade etti. Dijital mecraların sunduğu özgürlük alanının, bir karakterin etik ikilemlerini ve psikolojik gelişimini işlemek için daha geniş bir zaman tanıdığını belirtti.

“Anti-Kahraman Rol Model Değildir”

Medya etiği açısından kritik bir uyarıda bulunan Dr. İren Dicle Aytaç, anti-kahramanların karizmatik sunumunun şiddeti normalleştirme riski taşıdığını söyledi. Taxi Driver filmindeki Travis karakterini örnek gösteren Aytaç, şu ifadeleri kullandı:

“Karakterin bir eylemi ‘neden’ yaptığını anlamak, o eylemi meşrulaştırmak anlamına gelmemelidir. Eğer bu karakterleri birer özdeşim nesnesine dönüştürürsek, bireysel bencilliklerimizi haklı çıkarma tuzağına düşeriz. Anti-kahraman bir yol gösterici değil; toplumsal ve bireysel kusurlarımızı bize yansıtan bir aynadır.”

Türkiye’de “Kahramanlaştırılan” Şiddet Sorunu

Türkiye’deki dizi sektörünü küresel ölçekle kıyaslayan Aytaç, Türk yayıncılığında gerçek anlamda “radikal” anti-kahramanların henüz nadir olduğunu belirtti. Ana akım dizilerdeki şiddet yanlısı karakterlerin genellikle “kahramanlaştırıldığına” dikkat çeken Aytaç, dijitalleşme ile birlikte Türkiye’de de daha derinlikli ve çok katmanlı karakter yazımının artacağını öngördüğünü sözlerine ekledi.

Muhabir: Mehmet Rıza TAŞDÖVEN

Kameraman: Güljan MUHAMMED

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.