HABERİN GÖRÜNMEYEN YÜZÜ: ŞİDDET DİLİ

Radyo K.İ.’nin Güne Bakış programına Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Bölümünden Dr. Öğt. Üyesi Nihan Dönmez konuk oldu. Haberlerde kullanılan görsel tasarım öğelerinin ve dramatik dilin şiddeti normalleştirme riskine karşı uyarılarda bulunan Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, empatiyi merkeze alarak bilinçli bir toplumla şiddet döngüsünün aşılabileceğini söyledi

Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, medyanın şiddeti sadece aktarmadığını, tasarım ve dil tercihlerle onu yeniden inşa ettiğini belirtti. Haberin sadece bilgi aktaran bir mekanizma olmadığını dile getiren Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, izleyicinin içerikten önce görsel tasarımla karşılaştığını ve bu durumun duygusal bir bağ kurduğunu kaydetti. Televizyon kanallarında kullanılan kırmızı renk, son dakika bantları ve sert grafik geçişlerinin izleyicide aciliyet ile tehlike hissi uyandırdığını vurgulayan Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, bu unsurların bilgiden önce duygu atmosferi yarattığının altını çizdi.

Şiddet Haberlerinde Dilin Tehlikeli Dönüşümü

Haberlerde sıkça rastlanan “cinnet geçirdi”, “aşk cinayeti” veya “kıskançlık krizi” gibi ifadelerin failin sorumluluğunu gölgelediğini belirten Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, bu dilin şiddeti anlık bir kontrol kaybıymış gibi meşrulaştırdığını ifade etti. Şiddetin bir hikaye gibi sunulmasının tehlikelerine değinen Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, dramatik anlatıların izleyicide haz duygusu yaratarak toplumsal bir sorunu eğlence içeriğine dönüştürebileceğine işaret etti. Bu sürecin sonunda izleyicinin şiddete karşı duyarsızlaştığını aktaran Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, şiddetin bir duygu patlaması değil, açık bir “eylem” olarak tanımlanması gerektiğini söyledi.

Failin Kahramanlaştırılması ve Görünürlük Sorunu

Dijital medya ve televizyonda failin hayat hikayesinin veya fotoğraflarının merkeze alınmasını eleştiren Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, bu durumun potansiyel failler için bir tanınma motivasyonu yaratabileceğine dikkat çekti. Görünür olmanın bir değer olarak sunulduğu günümüzde, failin detaylı tasvirinin mağduru kurbanlaştırırken saldırganı popülerleştirdiğini söyledi. Tasarımın sadece estetik bir tercih değil, etik bir sorumluluk olduğunu anlatan Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, haberin seyirlik bir unsura dönüşmesinin asıl toplumsal sorunun üstünü örttüğünü dile getirdi.

Empati Kurulan Yerde Şiddet Normalleşemez

Geleceğin iletişimcilerine etik bir dil kurmaları konusunda tavsiyelerde bulunan Dr. Öğr. Dönmez, şiddet sarmalını kırmanın yolunun empati ve hoşgörüden geçtiğini ifade etti. Medya mensuplarının yanı sıra izleyicilere de sorumluluk düştüğünü hatırlatan Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, eleştirel bakış açısına sahip bir kitlenin içerik dönüşümünü tetikleyebileceğini de anlattı. Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, bakış açısı değişmeden medya dilinin değişmeyeceğini vurgulayarak, mağdurun çaresiz bir figür yerine hakları olan bir özne olarak konumlandırılması gerektiği çağrısında bulundu. Sağlıklı bir iletişim ortamı için hem üreticinin hem de tüketicinin farkındalığının artması gerektiğini savunan Dr. Öğr. Üyesi Dönmez, ancak empatiyi merkeze alan bilinçli bir toplumla şiddet döngüsünün aşılabileceğini belirterek konuşmasını tamamladı.

Muhabir: Leman Yalçın

Kameraman: Aysima Özdemir

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz