SİRKADİYEN RİTİM

Uyku düzenimizden metabolizmamıza, ruh halimizden hormon dengemize kadar pek çok yaşamsal fonksiyonumuz üzerinde doğrudan etkili olan sirkadiyen döngü, son dönemde sağlık uzmanlarının ve araştırmacıların ilgisini çekiyor. Bu önemli konuyu Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Seçil Ekiz Erim, Radyo Ki’nin Güne Bakış programında ele alarak sirkadiyen döngü hakkında merak edilenleri cevapladı.  

Dr. Öğr. Üyesi Seçil Ekiz Erim, sözlerine sirkadiyen ritmin ne olduğu hakkında bilgi vererek başladı. Dr. Öğr. Üyesi Erim, canlılardaki fizyolojik, biyokimyasal ve davranışsal ritimlerin yaklaşık 24 saatlik periyotlarına “sirkadiyen ritim” denildiğini ve bu ritimlerin dünyanın kendi ekseni etrafında dönmesiyle ortaya çıkan aydınlık ve karanlık döngüsünden etkilendiğini söyledi.

Dr. Öğr. Üyesi Seçil Ekiz Erim, sirkadiyen ritmin vücudun düzenli işleyişini sağlayan biyolojik saat olduğunu belirtti. Dr. Öğr. Üyesi Erim, bu sistemin uyku-uyanıklık döngüsü gibi içsel ritimleri düzenlediğini ve ışık ile beslenme gibi dış etkenlere göre senkronize olduğunu ifade etti.

Dr. Öğr. Üyesi Seçil Ekiz Erim, sirkadiyen ritmin yalnızca uyku düzenini değil, vücudun birçok fizyolojik ve psikolojik işlevini de etkilediğinin altını çizdi. Erim, biyolojik saatin doğru çalışması için düzenli uyku, yeterli gün ışığı, düzenli beslenme ve sağlıklı bir yaşam tarzının önemini vurguladı.

Dr. Öğr. Üyesi Seçil Ekiz Erim, sirkadiyen ritim bozukluklarının yalnızca yetişkinleri değil, çocukları da etkileyebileceğini belirtti. Dr. Öğr. Üyesi Erim, özellikle büyüme ve gelişim dönemlerindeki çocukların biyolojik saatlerinin daha hassas olduğunu söylerken ayrıca, çocuklarda sirkadiyen ritmin yetişkinlere göre daha değişken olduğunu ve çevresel faktörlerden kolayca etkilenebileceğini ifade etti.

Dr. Öğr. Üyesi Seçil Ekiz Erim, sirkadiyen ritim bozukluklarının çeşitli sağlık sorunlarına yol açabileceğini ancak tedavi edilebilir olduğunu dile getirdi. Dr. Öğr. Üyesi Erim, bireyin ihtiyacına göre değişen ışık terapisi, melatonin takviyesi,  bilişsel davranışçı terapi (CBT-I) ve yaşam tarzı değişiklikleri gibi yaygın tedavi yöntemlerinin bulunduğuna değindi.

Dr. Öğr. Üyesi Seçil Ekiz Erim, son olarak günlük hayatta sirkadiyen ritmi düzenlemek için uygulanabilecek yöntemlerden bahsetti. Dr. Öğr. Üyesi Erim, düzenli uyku alışkanlıkları edinmenin, gün ışığından faydalanmanın, gece mavi ışıktan kaçınmanın, düzenli egzersiz yapmanın ve sağlıklı beslenmenin sirkadiyen ritmi koruyarak sağlıklı bir yaşamı desteklediğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Deniz Bolat

Kameraman: Esma İnce

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.