TIKLAMA UĞRUNA HABERCİLİK KRİZİ

Kocaeli Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümünden Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, “Sürdürülebilir Habercilik” hakkında konuşmak üzere Radyo Ki’nin Güne Bakış programına konuk oldu. Prof. Dr. Baştürk, medyanın ortaya çıkmasıyla haberciliğin geçirdiği değişimden bahsetti.

Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, ilk olarak sürdürülebilirlik kavramının insanlığın geleceği için çevreye verilen zararları azaltmak amacıyla ortaya çıktığını belirtti. Doğal kaynakların sınırsız olmadığını ifade eden Prof. Dr. Baştürk, bu kaynakları hızla tüketilmesinin insanlığın geleceğini tehlikeye attığını ve bu yüzden sürdürülebilirliğin artık bir zorunluluk haline geldiğini söyledi. Bu noktada Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, medyanın sürdürülebilir kalkınma hedeflerine iki yönlü katkı sunabileceğine değindi. Prof. Dr. Baştürk, medyanın hem toplumsal farkındalığı artırmak hem de çevre politikaları için kamuoyu oluşturmak gibi rolleri olduğunu vurguladı.

Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, geleneksel medyanın okur ve reklam kaybı nedeniyle dijitale yöneldiğini; ancak dijitalde de tıklanma odaklı, sansasyonel içeriklerin güven sorununu derinleştirdiğini ifade etti. Bu yaklaşımın etik haberciliği zedelediğini ve medyanın kendi sürdürülebilirlik krizini büyüttüğünü vurgulayan Prof. Dr. Baştürk, okurun güvenini kazanmanın yolunun nitelikli içerikten geçtiğini belirtti. Medya sektörünün bu krizle birlikte “sürdürülebilir habercilik” başlığı altında yeni arayışlara yöneldiğini söyleyen Prof. Dr. Baştürk, özellikle gençlerin kısa ve hızlı bilgiye yöneldiğini, bu ihtiyacı karşılayan dijital platformların ise etik ve dengeli yayıncılıkla gerçek bir fırsata dönüşebileceğini dile getirdi.

Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, medyanın kullandığı dilin toplumsal algılar üzerinde doğrudan etkili olduğunu ve zihinsel kalıplarımızı şekillendirdiğini vurguladı. Prof. Dr. Baştürk, tüm politik mücadelelerin aynı zamanda dilsel bir mücadele barındırdığını belirterek, kadın hareketinin “iş adamı” yerine “iş insanı” ifadesini kullanma çabasıyla buna örnek oluşturduğunu söyledi. Türkiye’de sıkça yaşanan kadın cinayetleri ve şiddet olaylarında, medyanın dilinin çoğu zaman bu şiddeti meşrulaştıran bir yapı taşıdığını ifade eden Prof. Dr. Baştürk, “öfkeli koca dehşet saçtı” ya da “platonik aşk cinayeti” gibi ifadelerin şiddeti haklı çıkaran bir algı oluşturduğunu belirtti. Medya dilinin bu etkisinin her zaman bilinçli olmadığını da söyleyen Prof. Dr. Baştürk, çoğu zaman bu tür kalıpların farkında olunmadan tekrarlandığını ve alışılmış anlatımların sorgulanmadan yeniden üretildiğini ifade etti.

Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, haberciliğin insanlık tarihi kadar eski bir ihtiyaç olduğunu ve mutlaka geleceğe taşınacağını, ancak bunun etik ve nitelikli içeriklerle sağlanabileceğini belirtti. Prof. Dr. Baştürk, geleneksel medyanın dönüşüm ihtiyacı duyduğunu, gençlerin ise uzun haberler yerine kısa ve kişiselleştirilmiş içerikleri tercih ettiğini vurguladı. Bu nedenle dijital platformların öne çıktığını ifade eden Prof. Dr. Baştürk, özellikle yerel medyanın bu değişime daha kolay uyum sağlayabileceğini ve haber formatlarının daha sade ve hızlı hale gelmesi gerektiğini söyledi.

Son olarak sürdürülebilir habercilik için gazeteci adaylarına tavsiyeler veren Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, genç gazetecilerin öncelikle izleyici ve okur kitlesini iyi tanımaları gerektiğini vurguladı. Günümüzde gençlerin startup gazetecilik ve bağımsız dijital mecralar kurma gibi yeni modelleri tercih ettiğini belirten Prof. Dr. Baştürk, bu girişimlerin doğru bir çizgide yürütülmesi halinde hem gelir elde etmenin hem de nitelikli içerik üretmenin mümkün olduğunu ifade etti. Prof. Dr. Emel Şerife Baştürk, bu kapsamda genç gazetecilere, değişim trendlerini takip etmelerini, Batı’daki örnekleri incelemelerini ve bu dönüşümü etik ilkelere bağlı kalarak gerçekleştirmelerini tavsiye etti.

Muhabir: Zehra Nur Işın

Kameraman: Ferhat Epsamlı

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.