VİRÜSLER DÜNYASINDA DENGE VE DEZENFORMASYON

Radyo K.İ.’nin Güne Bakış programına, Kocaeli Üniversitesi Kocaeli Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Sayan konuk oldu. Prof. Dr. Sayan, son dönemde dijital platformlarda ve kamuoyunda endişe yaratan Hanta ve Ebola virüslerini masaya yatırdı

Yeni ve egzotik virüslerin aniden ortaya çıkmasının laboratuvar üretimi gibi spekülasyonlarla açıklanamayacağını belirten Prof. Dr. Murat Sayan, meselenin doğrudan insan-doğa ilişkisindeki dengesizlikle ilgili olduğunu ifade ederek küresel ölçekte yürütülen maden arama faaliyetlerinin ve endüstriyel genişlemenin insanı vahşi yaşamla karşı karşıya getirdiğini belirtti. Prof. Dr. Sayan, insanoğlunun yaban hayatına, vahşi yaşam alanlarına girdikçe orada milyarlarca yıldır var olan mikroorganizmalarla ve virüslerle tanıştığını belirtti. Suların kirlenmesi ve ormanların yok edilmesinin sadece ekolojik bir yıkım olmadığını aynı zamanda yabanıl rezervuarların insana taşınması süreci olduğunun altını çizen Prof. Dr. Sayan, Egzotik virüsleri tanımamızın temelinde bu ekonomi-politik nedenlerin yattığını ifade etti.

“Ebola ile Mücadele BSL-4 Gerektirir”

Ebola virüsünü bu denli agresif ve ölümcül kılan mekanizmalara da değinen Prof. Dr. Murat Sayan, virüsün iç organ kanamalarına (hemorajik ateş) yol açarak damar duvarlarını hızla yıktığını belirtti. Prof. Dr. Sayan ayrıca, yarasalardan insana geçen bu virüsün, enfekte bireylerin tüm vücut sıvılarıyla temas yoluyla insandan insana bulaşabildiğini, hatta defin işlemleri sırasında bile kitlesel yayılım gösterebildiğini belirtti. Ebola ile mücadelenin ve laboratuvar çalışmalarının yüksek bir ulusal politika gerektirdiğini vurgulayan Prof. Dr. Sayan Ebola Virüsü’nün, her araştırmacının veya her laboratuvarın çalışabileceği bir etken olmadığını binanın tamamının bu izolasyona sahip olduğu ve biyogüvenlik Seviyesi 4′ (BSL-4) koşullarının gerektiğini belirtti. Prof. Dr. Sayan, şu an Afrika’daki salgınlar nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü’nün acil durum uyarısı verdiğini ancak bunun bir pandemi değil, uluslararası iş birliğini tetikleme hamlesi olduğunu dile getirdi.

Kocaeli Limanları ve Kontrolsüz Giriş Riskleri

Kocaeli’nin Türkiye’nin en büyük sanayi, lojistik ve liman kentlerinden biri olması sebebiyle küresel virüs taşımacılığı açısından bir risk barındırıp barındırmadığı konusuna da değinen Prof. Dr. Sayan, endemik bölgelerden gelen yük gemileri ve personelin her zaman potansiyel risk olduğunun altını çizdi. Tarihteki 40 günlük bekleme anlamına gelen “karantina” yönteminin yerini bugün hızlı tanı kitleri, Eliza ve PCR testlerinin aldığını belirten Prof. Dr. Sayan, gümrük ve liman protokollerinin sıkı işlediğini ifade etti. Kent ve ülke genelindeki asıl riskin yasal ticaret yolları değil, insan kaçakçılığı ve kontrolsüz göç hareketleri olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Sayan, bu tür denetimsiz geçişlerin virüs çeşitliliğini artırdığını, bunun somut sonuçlarını Türkiye’deki HIV varyasyonlarının son 15 yılda iki katına çıkmasında gözlemlediklerini aktardı.

Muhabir: Büşra Eser

Kameraman: Fatih Özel

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz