20 YAŞ ÜSTÜ HER 7 KİŞİDEN 1’İ DİYABET

Diyabet, tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleriyle kontrol edilebilen, ihmal edilirse ciddi sorunlara yol açan bir sağlık sorunu. Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Diyabet Kliniğinde Uzman Diyabet Hemşiresi olan Yeliz Demirhan, Radyo K.İ’de Güne Bakış programında diyabet ile ilgili soruları cevapladı.

Uzman Diyabet Hemşiresi Yeliz Demirhan, programda öncelike 14 Kasım Dünya diyabet gününün anlam ve önemini aktardı. Dünya diyabet gününün bir farkındalık etkinliği olduğunu vurgulayan Demirhan, insülini keşfeden bilim İnsanı Frederick Banting’in doğum günü olması nedeniyle 14 Kasım’ın Diyabet günü olarak belirlendiğini söyledi. Diyabetin simgesi olan mavi halka hakkında da bilgiler veren Demirhan, mavinin birçok kültürde umut anlamına gelmesi, halkanın ise birlikteliği simgelemesi nedeniyle tercih edildiğini aktardı.

Uzman Hemşire Yeliz Demirhan, her yıl Diyabet Haftası’nda bir tema belirlendiğini ve bu temayı belirleyen kurumun Uluslararası Diyabet Federasyonu olduğunu söyledi. Demirhan bu seneki temanın ‘Diyabet ve Esenlik’ olduğunu, esenliğin diyabet hastaları için daha rahat ve konforlu bir yaşam sağlamayı, onlara tüm kolaylıkları sunmayı ifade ettiğini anlattı.

Uzman Hemşire Yeliz Demirhan, insülinin kan şekerini dengeleyen bir hormon olduğunu aktararak, bu hormonun vücut için önemine değindi. Demirhan, insülin salgılanmasındaki sorunların vücuttaki etkileri hakkında bilgiler verdi. Diyabet türleri hakkında konuşan Uzman Hemşire Yeliz Demirhan, tip 1 diyabetin genellikle orta yaş öncesi görüldüğünü, tip 2 diyabetin ise 30 yaş sonrası, kilolu bireylerde ve ailevi yatkınlıkla daha sık ortaya çıktığını belirtti. Demirhan ayrıca, gebeliğin 24-28. haftalarında görülen gestasyonel diyabetin geçici olduğunu, ancak ilerleyen yıllarda tip 2 diyabete yol açabileceğini ifade etti. Yelizhan, diğer bir tür olan sekonder diyabetin ise şeker yükselten ilaç tedavileriyle ilişkili olduğunu, ilaçlar kesildiğinde kan şekerinin normale döneceğini ekledi.

Uzman Hemşire Yeliz Demirhan “Diyabet önlenebilir mi?” sorusuna yanıt olarak, tip 2 diyabetin erken belirtiler fark edilip açlık ve tokluk kan şekerleri düzenli ölçüldüğünde önlenebileceğini ifade etti. Demirhan kan testlerinin güvenilir yerlerde yapılması gerektiğinin de altını çizdi.

Diyabetin görülme sıklığı ile ilgili bilgiler paylaşan Uzman Hemşire Yeliz Demirhan, küresel olarak her 10 kişiden 1’inde, Türkiye’de ise 20 yaş üstü her 7 kişiden 1’inde diyabet görüldüğünü aktardı Demirhan, 2021 verilerine göre Türkiye’de 11 milyon tip 2 diyabetli, 25 bin tip 1 diyabetli bulunduğunu ve 3 milyon kişinin de diyabeti olduğunu bilmeden yaşadığını belirtti.

Uzman hemşire Yeliz Demirhan, “her bireyin her şeye tepkisi farklıdır” diyerek, diyabet tanısı konulan kişilerin tepkilerindeki farklılıkları anlattı. Bazı hastaların duruma inanamama, depresyona girme, pişmanlık yaşama, başka doktor ya da hastaneye gitmesinin mümkün olabileceğine dikkat çeken Demirhan, diyabeti kabul etmenin hastalıkla mücadelede önemini vurguladı. Demirhan, diyabetin sağlıklı beslenme ve egzersizle daha iyi bir yaşam sunduğunu ve hastalıkla barışıldığında zorlukların aşılacağını ifade etti.

İnsülin tedavisi hakkında da bilgiler veren Uzman Hemşire Yeliz Demirhan, tedavi hakkında halk arasında dolaşan yanlış bilgilere dikkat çekti. Demirhan, tedavinin sadece vücutta eksik olan insülini vücuda eklemesi olduğunu belirterek, özellikle tip 1 diyabette vücudun insülin üretemediği için dışarıdan desteğe ihtiyaç olduğunu aktardı. Hastanın insüline ihtiyacı olmasına karşın tedaviyi reddetmesi durumunda komaya girebileceğini ifade eden Demirhan, diyabetin ölümcül sonuçlarına değindi.

Uzman Hemşire Yeliz Demirhan, son olarak diyabetliler için tavsiyede bulundu. Düzenli sağlık kontrolü, beslenme planına uyma ve tedaviye sağdık kalmanın gerekliliğini vurgulayan Demirhan, diyabetli olmayanlar için de risk testi yapılmasının önemine değindi.

Muhabir: Zehra Nur Işın

Kameraman: İrem Sudet Gülaydın

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.