TÜRKÇENİN GELECEĞİ DİLİN DOĞRU KULLANIMINA BAĞLI

Kocaeli Üniversitesinin Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi, Türkçe Eğitimi bölümünden Doç. Dr. Dilek Fidan İletişim Fakültesi Uygulama Radyosu Radyo Ki’de Güne Bakış programına konuk oldu. Doç. Dr. Dilek Fidan “Türkçenin doğru kullanımı, dil öğretimi ve öğrenimi” konularında önemli açıklamalarda bulundu. Dilin bireysel ve toplumsal düzeydeki rolüne dikkat çeken Fidan, Türkçenin zaman içindeki değişimi, sosyal medyanın dil üzerindeki etkisi ve yabancı kelimelerin kullanımı gibi konuları değerlendirdi.

Türkçenin doğru kullanımının bireyler arasındaki iletişimi güçlendirdiğini ve toplumun gelişiminde önemli bir faktör olduğunu belirten Doç. Dr. Dilek Fidan, dilin yaşayan bir organizma gibi sürekli değiştiğini ancak bu değişimin bilinçli bir şekilde yönetilmesi gerektiğini söyledi. Doç. Dr. Fidan, Türkçede en çok yapılan hatalar arasında dilbilgisi kurallarına uyulmaması, kelimelerin yanlış seçimi, telaffuz hataları ve yazım kurallarına dikkat edilmemesi gibi konuların yer aldığını ifade etti. Özellikle sosyal medyanın etkisiyle dilin özensiz kullanılmasının yaygınlaştığını vurgulayan Doç. Dr. Fidan, bu durumun zamanla dilin zenginliğini kaybetmesine yol açabileceğini belirtti.

Dil evriminin doğal bir süreç olduğunu ancak dışsal faktörlerin etkisinin dengelenmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Fidan, sosyal medya ve internet dili nedeniyle Türkçenin giderek daha fazla yabancı kelimeye maruz kaldığını dile getirdi. Doç. Dr. Dilek Fidan, gençler arasında kısaltmalar, yabancı kökenli kelimeler ve argo kullanımının arttığını, bunun da kelime dağarcığının daralmasına ve bireylerin kendini ifade etme yeteneğinin zayıflamasına neden olduğunu söyledi. Bu tür yanlışların kısa vadede fark edilmediğini ancak uzun vadede dilin yozlaşmasına ve bireylerin düşünce sistemlerinin daralmasına yol açabileceğini ifade etti.

Medyada Türkçenin kullanımına değinen Doç. Dr. Fidan, özellikle medyada yazım hatalarının yaygın olduğunu ve televizyon dizilerinde yanlış kullanılan kelimelerin zamanla halk arasında yerleştiğini belirtti. Türkçenin yozlaşmasını önlemek adına bireylerin bilinçlenmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Dilek Fidan, eğitim kurumlarının ve devletin dilin doğru kullanımı konusunda daha fazla sorumluluk alması gerektiğini söyledi. Doç. Dr. Fidan, Türkiye’de standart dilin İstanbul ağzı olduğunu ve bu dilin özendirilerek yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti. Yabancı kelimelerin Türkçeye girmesi konusunda ise denge sağlanması gerektiğini söyleyen Doç. Dr. Fidan doğrudan yabancı kelimelerin kullanılmasının dilin yapısını bozabileceğini ancak uygun şekilde adapte edilen kelimelerin dil zenginliğini artırabileceğini belirtti.

Türkçeyi doğru ve etkili bir şekilde kullanmak isteyen bireyler için kelime dağarcığını genişletmenin ve okuma alışkanlığı kazanmanın önemine vurgu yapan Doç. Dr. Dilek Fidan, günlük yazmanın veya blog tutmanın dil becerilerini geliştirebileceğini belirtti. Doç. Dr. Fidan ayrıca, medyanın ve akademik dünyanın Türkçeyi doğru kullanma konusunda daha bilinçli olması gerektiğini dile getirdi.

Türkçe öğretimi konusunda da görüşlerini paylaşan Doç. Dr. Fidan, özellikle yabancılar için Türkçenin öğrenilmesinde en büyük zorluklardan birinin dilin sondan eklemeli yapısı ve ses uyumu olduğunu belirtti. Dil öğrenen kişilerin hata yapmaktan çekinmemesi gerektiğini, pratik yaparak öğrenme sürecinin hızlanacağını söyleyen Doç. Dr. Dilek Fidan otomatik çeviri ve yapay zeka destekli dil öğrenme araçlarının bireysel öğrenmeyi destekleyebileceğini ancak tam anlamıyla yeterli olmadığını ifade etti.

Son olarak, dilin korunması için bireylerin bilinçlenmesi gerektiğini belirten Doç. Dr. Dilek Fidan, dinleyicilere George Orwell’ın 1984 kitabını okumalarını önerdi.

Muhabir: Buse Gül Turan

Kameraman: Ayşenur Kondakçı

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.