PROF. DR. ŞİRİN: CUMHURİYETİN TEMELİ “EGEMENLİK”

Kocaeli Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Başkanı Prof. Dr. İbrahim Şirin, Radyo K.İ.’de 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kapsamında yayınlanan Güne Bakış Özel programına konuk oldu.

Cumhuriyet kavramının kökenine değinerek konuşmasına başlayan Prof. Dr. İbrahim Şirin, “Cumhur” kelimesinin halk anlamına geldiğini, “Cumhuriyet”in ise halkın kendi iradesiyle kendi yönetimini belirlemesi anlamını taşıdığını ifade etti.

Osmanlı’nın mutlak monarşi yönetiminden, halkın egemenliğine dayalı Cumhuriyet yönetimine geçişinin hem siyasal hem de kültürel açıdan bir devrim niteliği taşıdığını vurgulayan Prof. Dr. Şirin, bu devrimle birlikte gelen yeniliklerin temelinde “egemenlik” ilkesinin bulunduğunu belirtti. Egemenliğin Cumhuriyet’in en önemli dayanağı olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Şirin, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün “Egemenlik, kayıtsız şartsız milletindir.” sözünü yineledi.

Cumhuriyet düşüncesinin temellerinin 1789 Fransız İhtilali ile atıldığını ifade eden Prof. Dr. Şirin, bu fikrin Türkiye’de hayata geçirildiği döneme kadar yaklaşık 150 yıllık tarihsel süreçte olgunlaştığını söyledi. Prof. Dr. Şirin, bu tarihsel sürecin sonunda Mustafa Kemal Atatürk’ün cumhuriyeti ilan eden bir irade olarak tarih sahnesine çıktığını ifade etti. 1908 yılında İkinci Meşrutiyet’in ilanıyla birlikte cumhuriyete bir adım daha yaklaşıldığını belirten Prof. Dr. Şirin, Mustafa Kemal Atatürk’ün Misak-ı Milli’yi ilan etmesinde en önemli unsurlardan birinin, İkinci Meşrutiyet sonucu açılan son Osmanlı Mebusan Meclisi olduğunu söyledi. Prof. Dr. Şirin, Misak-ı Milli’nin bu mecliste, Atatürk’ün önderliğinde halkın seçtiği vekiller ile birlikte demokratik bir yapıda kararlaştırıldığını aktarırken bu olayın tarih yazımında yeterince vurgulanmadığına dikkat çekti.

Cumhuriyetin sayesinde ekonomik alanda atılan adımlardan da bahseden Prof. Dr. Şirin, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının ekonomik bağımsızlığa ulaşılmadan siyasi bağımsızlığa ulaşılamayacağını anladığını ve bu yönde çalışmalar gerçekleştirdiklerini aktardı. Mustafa Kemal Atatürk’ün eğitim alanında reformlar yaptığına da değinen Prof. Dr. Şirin, cumhuriyetin ancak cumhuriyet prensiplerini ve ilkelerini benimseyenlerin sayesinde yükseleceğinin de altını çizdi.

Muhabir: Resul KARAKAŞ

Kameraman: Enes BADEM

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.