KÜRESEL TİCARETTE GÜMRÜKLERİN DEĞİŞEN ROLÜ

Kocaeli Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Ali Rıza Solmaz, Radyo K.İ.’de yayınlanan “Güne Bakış” programına konuk oldu. 26 Ocak Dünya Gümrük Günü vesilesiyle gümrüklerin değişen rolünü değerlendiren Dr. Solmaz, ABD Başkanı Trump’ın gümrük tehditlerinden Türkiye’deki yeni gümrük kanunu çalışmalarına kadar kritik başlıklarda önemli açıklamalarda bulundu.

Küresel ticaretin can damarı olan gümrüklerin sadece bir vergi toplama merkezi olarak görülmemesi gerektiğini belirten Dr. Solmaz, gümrüklerin günümüzde ulusal sanayiyi koruma, halk sağlığını gözetme ve sürdürülebilirlik standartlarını denetleme gibi stratejik görevler üstlendiğine dikkat çekti. Dr. Solmaz, “Gümrükler ticaretin maliyetini belirlemede ve ulusal sanayi politikalarını uygulamada önemli bir araçtır. Yanlış sektörlerin korunması tüketici refahını azaltabilir ancak stratejik sektörlerin korunması rekabet gücü açısından hayati önem taşıyor” ifadelerini kullandı.

ABD ve Yeni Korumacılık Dalgası

Programda ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük vergisi tehditlerini de değerlendiren Dr. Solmaz, bugünkü korumacılığın 1930’ların içe kapanmacı politikalarından farklı olduğunu vurguladı. Trump’ın politikalarının temelinde ulusal güvenlik ve Çin ile teknolojik rekabetin yattığını belirten Dr. Solmaz, “ABD, stratejik sektörlerin üretimini tekrar kendi ülkesine çekmek istiyor. Ayrıca Kanada örneğinde olduğu gibi, tarifeleri bir müzakere ve tehdit aracı olarak kullanıyorlar” dedi. Dr. Solmaz ayrıca, artan gümrük duvarlarının hem nihai ürünlerde hem de ara mallarda maliyetleri artırarak küresel enflasyon üzerinde baskı oluşturabileceği uyarısında bulundu.

“Sağlık” Riski ve Geleceğin Gümrükleri

Türkiye gündemindeki yeni gümrük düzenlemelerine ve yurt dışı e-ticaret alışverişlerindeki 30 Euro sınırına da değinen Dr. Solmaz, bu kısıtlamaların arkasında yatan nedenleri anlattı. Özellikle Uzak Doğu menşeli e-ticaret sitelerinden gelen ürünlerdeki sağlık risklerine dikkat çeken Dr. Solmaz, “Bu sitelerden yapılan ithalatların yüzde 81’inde toksik ve kanserojen maddeler tespit edildi. Küçük paketlerin gümrükleri meşgul etmesi, asıl ihracatçımızın işlemlerini yavaşlatıyordu. Yeni düzenleme hem tüketici sağlığını korumayı hem de ticari akışı hızlandırmayı amaçlıyor” şeklinde konuştu.

Yayının son bölümünde Sınırda Karbon Düzenlemesi Mekanizması (SKDM) ve yeşil dönüşüm konularını ele alan Dr. Solmaz, çevre standartlarına uymayan ülkelerin artık haksız rekabet avantajını kaybedeceğini belirtti. Dr. Solmaz, “Düşük çevre standartlarıyla ucuza üretim yapan ülkeler, sınırlarda ilave karbon vergisiyle karşılaşacak. Bu durum adil rekabet ortamını tesis edecek” dedi.

Gelecekte gümrüklerin rolünün azalmayacağını, aksine denetleyici rolünün artacağını ifade eden Dr. Solmaz, Türk sanayicisinin de çevre odaklı üretim ve Avrupa Birliği normlarına uyumu konusunda giderek daha hazırlıklı hale geldiğini sözlerine ekledi.

Muhabir: Resul Karakaş

Kameraman: Zeliha Betül Özdemir

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.