ATIKTAN RESİFE: KÖRFEZDE EKOLOJİK RESTORASYON

İzmit Körfezi’nin dip çamuru, “Kenar Etkisi” projesiyle seramik yapay resiflere dönüşüyor. Radyo K.İ.’de Güne Bakış programına konuk olan KOÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Fatoş Özkarataş, deniz ekosistemine nefes aldıracak bu projeyi, körfezdeki restorasyon sürecini ve kent atıklarının dere ağızlarında filtrelenmesine yönelik çalışmaları paylaştı.

Projenin ortaya çıkış serüvenini dinleyicilerle paylaşan Dr. Öğr. Üyesi FatoşKo Özkarataş, İzmit Körfezi’nin dip çamurunu ikincil hammadde olarak değerlendirme fikrinin, Kocaeli Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nermin Demirkol’un malzeme araştırmalarıyla somut bir yapıya kavuştuğunu belirtti. Çalışmanın disiplinler arası bir dayanışmayla yürütüldüğüne dikkat çeken Özkarataş, projenin bilimsel danışmanlığını Prof. Dr. Mustafa Sarı’nın üstlendiğini, saha operasyonları ve su altı uygulamalarını ise DESSAT (Değirmendere Sualtı Topluluğu) iş birliğiyle hayata geçirdiklerini aktardı. Kıyı kavramını yalnızca karayla denizin sınırlandığı bir hat değil, türlerin, malzemelerin ve insan yaşamının kesiştiği canlı bir arayüz olarak tanımlayan Özkarataş, bu çalışmadaki temel amaçlarının sanat temelli ve sürdürülebilir bir ekolojik restorasyon modeli kurmak olduğunun altını çizdi.

Resifler Mikrohabitat Olacak, Su Altı Canlı Yayında İzlenebilecek

Yapay resiflerin tasarım süreçlerine ilişkin bilgi veren Özkarataş, formların sadece estetik kaygılarla değil, deniz canlılarının tutunma, barınma ve biyolojik kolonizasyon gereksinimleri gözetilerek hazırlandığını ifade etti. Resiflerin Değirmendere kıyılarında deniz tabanına yerleştirildiğini aktaran Özkarataş, su altındaki ekolojik uyumun 15 günlük periyotlarla bilimsel takibe alınacağını kaydetti. Sürecin kamusal katılımla, şeffaf biçimde yürütüleceğini vurgulayan Özkarataş, kıyıya yerleştirilecek QR kodlu bilgi panoları ve dijital ekranlar sayesinde vatandaşların da deniz tabanındaki yaşamı canlı olarak izleyebileceklerini dile getirdi.

Kentsel Atıklara Dere Ağızlarında Sanatsal Filtre

Projenin yalnızca su altı resifleriyle sınırlı kalmadığına dikkat çeken Özkarataş, kent atıklarının denize ulaşmasını sınırda engellemek amacıyla iki dere ağzına filtre görevi gören sanatsal enstalasyonlar ve adacıklar kurduklarını kaydetti. Yağışlarla birlikte kentten sürüklenen poşet ve çöpleri bu yapay adacıklarda tutarak denize karışmasını önlediklerini belirten Özkarataş, kirliliği kıyıda görünür kılarak toplumsal çevre bilincini güçlendirmeyi hedeflediklerini aktardı. 7-20 Eylül tarihleri arasında düzenlenen çalıştay boyunca akademisyen, sanatçı, öğrenci, dalgıç ve yöre halkının açık hava atölyelerinde ortak bir üretime imza attığını anlatan Özkarataş, sürecin sonunda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kocaeli Büyükşehir Belediyesi’ne sunulmak üzere bir kıyı tasarım rehberi ve politika notu hazırlamayı amaçladıklarını sözlerine ekledi.

Muhabir: Leman Yalçın

Kameraman: Şuğra Ünlü

Röportajın tamamını buradan dinleyebilirsiniz.